Veilig schaatsen op Natuurijs

Er komt weer zo’n mooie winter aan waarin veel op het natuurijs kan worden geschaatst, zo hoopt in elk geval de schaatsliefhebber. Maar schaatsen op natuurijs vraagt meer voorbereiding dan schaatsen op kunstijs. Ook als al veel op ijs is geschaatst, kan het natuurijs weer onbetrouwbaar geworden zijn. Wat is van belang voor een goede voorbereiding?

Ondanks alle voorzorgsmaatregelen en voorzichtigheid gaat het soms mis op natuurijs, het blijft onvoorspelbaar. Regelmatig komt het voor dat schaatsers op natuurijs in een wak terechtkomen. Veel mensen hebben jammer genoeg voor een dergelijk moment geen reddingsmiddelen bij zich. Reden hiervoor is een aantal misverstanden, die leven onder schaatsers.

 

Het eerste misverstand is dat wordt gedacht dat het uit een wak klimmen even makkelijk is als erin komen. Dit is niet zo. Het natte ijs aan de rand van een wak is zeer glad. Je hebt dus geen grip. Bovendien brokkelt de rand van het dunne ijs gemakkelijk af.

Het tweede misverstand is de gedachte: ‘ik kan toch zwemmen’. Natuurlijk is dat erg handig. Maar het grote gevaar is niet de verdrinking, maar de onderkoeling. In het koude water treedt onderkoeling binnen enkele minuten op. Door onderkoeling neemt de controle over de spieren af en wordt zwemmen onmogelijk.

 

Neem daarom altijd de veiligheidsset (touw en priem) mee het natuurijs op. De veiligheidsset is voor uw eigen veiligheid en de veiligheid van anderen. De set weegt slechts 120 gram en is zeer compact.

De veiligheidsset bestaat uit een ijspriem en een werpkoord. Met de ijspriem kunt u uzelf uit een wak trekken. De ijspriem wordt om de nek gedragen en is afgeschermd om bij valpartijen verwondingen te voorkomen.

Met het werpkoord kunt u een andere schaatser uit een wak trekken. Het werpkoord is door zijn flexibele handvat gemakkelijk in een broek of jas mee te nemen

 

Een stok met een stevige, eventueel metalen punt, is een handig hulpmiddel om te gebruiken bij het testen van het mogelijk nog niet bereden ijs. Maar kan ook handig zijn om iemand uit een wak te redden.

 

Een mobiele telefoon is ook verstandig om mee te nemen alleen zitten hieraan een aantal beperkingen. Het bereik in afgelegen natuurgebieden is vaak niet dekkend. Ik heb op de Oostvaardersplassen gereden en hier had ik geen volledige dekking. Tevens loopt het rendement van de batterij bij koud weer terug. Dus is het daarom verstandig om hem warm maar zeker ook waterdicht op te bergen.

 

Goede kleding moet niet worden verward met heel warme kleding. Natuurlijk moet de kleding die tijdens het schaatsen op natuurijs gebruikt wordt warm zijn. Maar kledingstukken, voornamelijk sokken, die te warm zijn, zorgen voor veel zweet. Het zweet koelt vervolgens af. Hierdoor kan uiteindelijk bevriezing van de lichaamsdelen ontstaan.

Verder kan beter een extra kledingstuk worden aangetrokken tijdens het schaatsen, dan een kledingstuk uitgetrokken. Wanneer een kledingstuk wordt uitgetrokken, is het tot dan toe te warm geweest. Daardoor wordt er veel gezweet, en dit koelt af na het uittrekken van het kledingstuk.

Om er voor te zorgen dat het zweet wordt afgevoerd voordat het kan afkoelen is vochtregulerende kleding van belang.

 

De isolatiedeken komt van pas wanneer iemand door het ijs is gezakt. Om een te snelle en te grote afkoeling te voorkomen, wordt de isolatiedeken gebruikt. Deze zorgt ervoor dat de lichaamswarmte niet verloren gaat in de buitenlucht, maar bewaard blijft in de nabije omgeving van het lichaam. Hierdoor wordt de afkoeling zo veel mogelijk voorkomen. Dat het belangrijk blijft de natte kleding zo snel mogelijk te vervangen door droge kleding, is duidelijk.

 

Wilt u in de toekomst ook veiliger het ijs op: bestel de natuurijsveiligheidsset of koop hem bij uw schaatsspecialist. De natuurijsveiligheidsset is verkrijgbaar bij uw schaatsspecialist of via de Stichting Veilig Natuurijsverkeer.

 

Allereerst is het verstandig om te informeren waar het ijs betrouwbaar is bij mensen die dat kunnen weten. Dit is niet eenvoudig dus is het slim om hiervoor een netwerk op te bouwen. Met mensen mee gaan die vertrouwd zijn met natuurijs is dan ook een verstandige optie.

 

Alleen het natuurijs op is zeer onverstandig, kan levensgevaarlijk zijn en niet alleen bij zwak ijs. Stel je maar eens voor dat je alleen ergens op de Oostvaardersplassen om 15.30 valt, je kan moeilijk of niet meer schaatsen en binnen een half uur is het donker en mogelijk heel koud met alle gevolgen van dien. Een nacht overnachten op het ijs is dan een hele zware opgave die je mogelijk niet zal overleven in deze eenzaamheid. Bijkomend probleem is dat je naar mijn mening niet overal bereik hebt met je mobiele telefoon. Als dit wel zo zou zijn moet de batterij in topconditie zijn want het rendement loopt bij extreme kou ook flink terug.

Op het natuurijs is het altijd gevaarlijk om erg hard te rijden als het ijs nog niet bereden is of als het nog erg slecht van kwaliteit is. Onder het ijs schieten met grote snelheid is mogelijk. Maar ook ontstaan van flinke verwondingen aan benen, hoofd en overige lichaamsdelen is niet ondenkbaar. Matig dus je snelheid. Verder is het verstandig om continu op te letten hoe het ijs zich houdt. Dit is continu aan verandering onderhevig en betekent dat het dikker maar ook dunner kan worden.

Ook hierin is voorzichtigheid geboden. Het ijs “lezen” maar ook luisteren is belangrijk. Randen van wakken en kleurverandering zijn indicaties dat er een overgang zit van dik naar dun. Maar ook het kraken van het ijs geeft een indicatie van de sterkte. Als er bij het schaatsen doffe klappen te horen zijn is er niets te vrezen maar als de scheuren er met hoog snerpend geluid in springen is het oppassen geblazen. Uiteraard wordt het heel gevaarlijk als het ijs gaat golven. Als je goed op let kan je het voelen als je beide schaatsen naast elkaar op het ijs zet tijdens het rijden. Je voelt het ijs dan letterlijk zakken. De gevaarlijkste plaats is op de golf, als je daar met je voet afzet is de kans het grootst dat het ijs breekt.

 

Informatie is te vinden op de website van de Stichting Veiligheid Op Natuurijsverkeer.

 

Tot slot wensen wij iedereen veel plezier op het natuurijs.